Języki Afryki – klasyfikacja

Szkic do klasyfikacji języków Afryki. Będzie rozbudowywany.

Ogólnie – 2000 języków, w większości słabo zbadanych. “ważnych” kilkadziesiąt.

Greenberg klasyfikacja traktowana jako punkt wyjścia do późniejszych prac – cztery wielkie rodziny. Afroazjatycka, Niger-Kongo, Nilosaharyjska, Khoisan. Rodzina = od wspólnego przodka (genetyka). Rodziny Greenberga – wielkie, daleko sięgające w przeszłość (stąd pokrewieństwo stosunkowo mało widoczne) inny termin fyle, kłopot z nazewnictwem pośrednich szczebli klasyfikacji. Uszeregowanie według stopnia niekontrowersyjności. Afroazjatycka ustalona, w Niger Kongo drobne różnice w klasyfikacji wewnętrznej. Za to nilosaharyjska i khoisan poddawana w wątpliwość (tj. że nie wszystko jest).

Afroazjatyckie

Niger-Kongo. Główne grupy – atlantycka, mande, gur, kwa, . Bantu – kilkaset języków, ogromny obszar, rozbudowany podpodział (na strefy).

Nilo-saharyjskie. Songhaj, sudańskie (we wsch. sudańskich nubijski i nilockie), fur, saharyjskie (tu zaghawa i kanuri)

Khoisan – trzy niekontrowersyjne ugrupowania + kilka izolatów; ale ich powiązania wątpliwe

Izolaty.

Języki pokolonialne (ang. franc. port. hiszp. niem.) i mieszane. Maa. Pidżyny (nigeryjski, kameruński). Kameruński francusko-angielski. Swahili. Sango. Kitchen Kaffir / Fanakalo. Afrikaans. Slangi w wielojęzycznych społecznościach miejskich (tsotsitaal, sheng, ‘nowy język’ w malawi).

Inne klasyfikacje. Strefy językowe. Np. podobieństwo nilosaharyjskich i bantuskich we wschodniej Afryce. Mlaskowość khoisan i nguni.

Języki migowe. Tradycyjne (łowiectwo, kwestie kultu, wielość głuchych ze względów genetycznych) abemorobo, hausa. Stosowane w szkolnictwie specjalnym derywaty kolonialnych języków migowych (oralizm).

This entry was posted in africana. Bookmark the permalink.